{"id":246,"date":"2017-08-22T22:00:18","date_gmt":"2017-08-22T20:00:18","guid":{"rendered":"http:\/\/kwolki.pl\/?p=246"},"modified":"2017-08-22T22:00:18","modified_gmt":"2017-08-22T20:00:18","slug":"stany-the-end","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246","title":{"rendered":"Stany. The End"},"content":{"rendered":"<p>Czas &#8220;postawi\u0107 kropk\u0119 nad i&#8221; i opisa\u0107 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej podr\u00f3\u017cy, czyli Pensylwani\u0119, New Jersey, Vermont, New Hampshire i Maine. P\u00f3\u0142nocno-wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 USA to najmniejsze powierzchniowo i ludno\u015bciowo stany, ale tak\u017ce najbardziej zalesione i najpi\u0119kniejsze rejony wschodu kraju.<\/p>\n<p><strong>Pensylwania i New Jersey<\/strong><\/p>\n<p>Pierwszym przystankiem po wizycie w D.C. by\u0142a dla nas wyprawa do krainy Amisz\u00f3w. Prosto z monumentalnego Waszyngtonu do rolniczej Pensylwanii. \u00a0Miasta, miasteczka stopniowo ust\u0119puj\u0105 i zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 pola pe\u0142ne kukurydzy, pszenicy, tytoniu i &#8230; domostw amisz\u00f3w.<br \/>\nTo by\u0142 cel naszej wyprawy do Pensylwanii &#8211; zobaczy\u0107 dwuk\u00f3\u0142k\u0119 z brodatym przedstawicielem protestanckiej sekty. I mo\u017ce dowiedzie\u0107 sie czego\u015b o tym jak \u017cyj\u0105. Zosia s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce nie powinni\u015bmy ich traktowa\u0107 jak ma\u0142pki w zoo (pono\u0107 sami tego bardzo nie lubi\u0105), dlatego nie robili\u015bmy im zdj\u0119\u0107 po drodze, tylko wybrali\u015bmy Amish Village w pobli\u017cu Lancester. Za kilkana\u015bcie dolar\u00f3w mo\u017cna zwiedzi\u0107 typowy dom Amisz\u00f3w i pos\u0142ucha\u0107 wyk\u0142adu na temat tego jak wygl\u0105da \u017cycie tej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra wywodzi si\u0119 z szwajcarskim Menonit\u00f3w.<br \/>\nMi zapad\u0142y w pamie\u0107 kilka rzeczy, z bardzo ciekawego wyk\u0142adu naszej przewodniczki. Po pierwsze, zalotnik, kt\u00f3remu spodoba si\u0119 amiszka mo\u017ce przekona\u0107 si\u0119 czy jest wolna &#8230; tylko w niedziel\u0119. Tego dnia kobiety id\u0105c do ko\u015bcio\u0142a zak\u0142adaj\u0105 fartuszek. Samotne &#8211; bia\u0142y, zam\u0119\u017cne &#8211; czarny.<br \/>\nPo drugie, amisze nie p\u0142ac\u0105 podatk\u00f3w na tzw. social security. Nie ma u nich bezrobocia, op\u0142aty medyczne ponosz\u0105 solidarnie ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105, a emerytur nie pobieraj\u0105 (pracuje si\u0119 do bardzo p\u00f3\u017anego wieku, a potem osoby starsze utrzymuje rodzina).<br \/>\nPo trzecie, wykszta\u0142cenie, kt\u00f3re pobieraj\u0105 amisze to jednoklasowa, o\u015bmioodzia\u0142owa szko\u0142a prowadzona przez wsp\u00f3lnot\u0119 jednocze\u015bnie w j\u0119zyku angielskim i staro-niemieckim (Pensylwania Dutch). Po sko\u0144czeniu 16 roku \u017cycia mog\u0105 przez rok opu\u015bci\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 i \u017cyc jak inni Amerykanie. Po roku mog\u0105 przyja\u0107 chrzest i \u017cy\u0107 jak reszta wsp\u00f3lnoty, albo wybra\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny styl \u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wraca do \u017cycia amiszy.<\/p>\n<p>Po rolniczej Pensylwanii wyprawa do Princeton. To by\u0142o moje marzenie. Zobaczy\u0107 uniwersytecki kampus, poczu\u0107 cho\u0107 troch\u0119 atmosfer\u0119 uczelni z<em> Ivy League<\/em>. Princeton by\u0142o najbli\u017cej naszej trasy na p\u00f3\u0142noc. Miasteczko le\u017cy w stanie New Jersey, wi\u0119c mieli\u015bmy jeszcze okazj\u0119 zobaczy\u0107 stan znany z przyg\u00f3d Snooki i dokona\u0144 gubernatora Chrisa Christie. Akurat w czasie naszej wizyty &#8220;okr\u0105g\u0142y&#8221; pan gubernator raczy\u0142 zamkn\u0105\u0107 wszystkie pla\u017ce w stanie (pok\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 o bud\u017cet ze swoim stanowym kongresem i zarz\u0105dzi\u0142 &#8220;state shutdown&#8221;) i da\u0142 si\u0119 przy\u0142apa\u0107 na <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/us-news\/2017\/jul\/03\/new-jersey-beach-shut-for-everyone-bar-chris-christie-and-family\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nielegalnym korzystaniu ze s\u0142o\u0144ca w towarzystwie rodziny<\/a>.<br \/>\nPricenton to urocze ma\u0142e miasteczko po\u0142o\u017cone tu\u017c przy ruchliwej autostradzie. Spacer po kampusie, wygl\u0105daj\u0105cym jak nowsza wersja uliczek Oxfordu przekona\u0142y mnie, \u017ce chcia\u0142bym tam studiowa\u0107. Rzut oka na ceny (ok 67 tys dolar\u00f3w rocznie) sprawi\u0142, \u017ce ograniczyli\u015bmy si\u0119 do kupna koszulki i bluzy i poszli\u015bmy zwiedza\u0107 centrum miasta.<\/p>\n<p><strong>Vermont<\/strong><\/p>\n<p>Tu\u017c przy granicy z Kanad\u0105 le\u017cy pi\u0119kny stan jezior i g\u00f3r &#8211; Vermont. Nazwa wywodzi si\u0119 z francuskiego Les Verts Monts, czyli w\u0142a\u015bnie zielone g\u00f3ry. Najbardziej lewacki (to tutaj senatorem jest Bernie Sanders) i najbardziej wyluzowany stan USA.<br \/>\nPo drodze z Pensylwanii, przecinaj\u0105c g\u00f3rn\u0105 cze\u015b\u0107 stanu Nowy York, wpadli\u015bmy na chwil\u0119 do Woodstock. Tego s\u0142ynnego Woodstock, w kt\u00f3rym nie by\u0142o najs\u0142ynniejszego festiwalu l.60 (koncerty odbywa\u0142y si\u0119 w Bethel, 60 mil dalej). Wci\u0105\u017c jest tu mn\u00f3stwo miejsc, w kt\u00f3rych warto &#8220;put flowers in your hair&#8221;, a i zapach mary\u015bki jest cz\u0119sty. Artystyczna komuna, kt\u00f3ra p\u00f3\u0142 wieku temu organizowa\u0142a festiwal trwa.<br \/>\nW drodze do Burlington, kt\u00f3re by\u0142o naszym celem w Vermont, zrobili\u015bmy dwa kr\u00f3tkie przystanki. Pierwszy, w miasteczku Lake George, nad jeziorem Lake George. To takie ameryka\u0144skie W\u0142adys\u0142awowo. Deptak z pami\u0105tkami, pokazy fajerwerk\u00f3w, fast foody i t\u0142umy turyst\u00f3w. I przera\u017caj\u0105ce spostrze\u017cenie &#8211; brak darmowego dost\u0119pu do wody. Je\u017celi marzycie o pla\u017cy i o jeziorze &#8211; trzeba zap\u0142aci\u0107, albo wykupi\u0107 nocleg w hotelu, kt\u00f3ry ma swoj\u0105 pla\u017c\u0119.<br \/>\nEDIT: \u017bona pouczy\u0142a mnie, \u017ce jednak by\u0142a darmowa pla\u017ca w Lake George. Faktycznie, by\u0142a jedna publiczna pla\u017ca. Pewnie gdzie indziej te\u017c takie mo\u017cna znale\u017a\u0107, ale jest ich niewiele. Darmowe pla\u017ce s\u0105 za to nad Zatok\u0105 Meksyka\u0144sk\u0105, ale tam zatrzymali\u015bmy si\u0119 w mie\u015bcie Biloxi, gdzie na pytanie <em>is it safe to swim in the ocean?<\/em> recepcjonistka w motelu odpowiedzia\u0142a pytaniem <em>do you have any open wounds?<\/em><br \/>\nDrugi przystanek do fort Ticonderoga. Pami\u0119tacie ksi\u0105\u017ck\u0119 J.F. Coopera &#8220;Ostatni Mohikanin&#8221; i film pod tym samym tytu\u0142em? Nie, to nie tutaj si\u0119 broni\u0142 Sokole Oko. To w\u0142a\u015bnie z fortu Ticonderoga wyruszy\u0142y francuskie natarcie na Fort William Henry, kt\u00f3ry bronili Brytyjczycy. Jest te\u017c polski \u015blad. W czasie wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 USA fort odwiedzi\u0142 Tadeusz Ko\u015bciuszko. Polski doradca sugerowa\u0142 usypanie wy\u017cszych umocnie\u0144 i zwi\u0119kszenie kalibru dzia\u0142. Na terenie fortu jest pi\u0119kny ogr\u00f3d wok\u00f3\u0142 rezydencji dow\u00f3dcy.<br \/>\nBurlington to najwi\u0119ksze (niewiele ponad 40 tys.) miasto i silny o\u015brodek uniwersytecki. Niewysoka zabudowa, pi\u0119kne okolice centralne. Doskona\u0142a kuchnia &#8211; lokalne podp\u0142omyki przypominaj\u0105ce pizze i przysmaki z syropem klonowym. No i cudowne jezioro Champlain, w kt\u00f3rym wspaniale by\u0142o si\u0119 zanurzy\u0107.<\/p>\n<p><strong>New Hamshire i Maine<\/strong><\/p>\n<p>Przez New Hampshire (cudowne motto &#8211; Live Free or Die) w zasadzie tylko przejechali\u015bmy. Pi\u0119kne, prowadz\u0105ce przez g\u00f3ry drogi, wspania\u0142e widoki (Mount Washington w deszczu i we mgle) &#8211; to zapadnie w mojej pamieci.<br \/>\nW Maine mo\u017cna si\u0119 zakocha\u0107. To ukochane miejsce na wakacje mieszka\u0144c\u00f3w wschodu USA i wcale im si\u0119 nie dziwi\u0119. Pi\u0119kne, dzikie pla\u017ce, du\u017co las\u00f3w i tanie potrawy z homara ameryka\u0144skiego. Tylko ceny nocleg\u00f3w, szcz  eg\u00f3lnie w sezonie, s\u0105 do\u015b\u0107 wysokie. Ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 co\u015b blisko pla\u017cy, o w miar\u0119 rozs\u0105dnym standardzie za mniej ni\u017c 70 dolar\u00f3w. My wybrali\u015bmy prowadzony przez Irlandczyk\u00f3w motel w pobli\u017cu Rockland i by\u0142o to rozs\u0105dny kompromis mi\u0119dzy cen\u0105, dobrym po\u0142o\u017ceniem i dost\u0119pem do oceanu.<br \/>\nEDIT: dopisuje \u017cona &#8211; warto szuka\u0107 noclegu nie nad samym oceanem, ale nad kt\u00f3rym\u015b z pi\u0119knych jezior, taniej i mniej t\u0142um\u00f3w.<br \/>\nDu\u017co czasu sp\u0119dzili\u015bmy w jednym z najpi\u0119kniejszych miasteczek portowym &#8211; Camden. Po wspinaczce na Mount Megunticook w pobliskim parku narodowym i obejrzeniu kilku latarnii morskich trzeba obowi\u0105zkowo wybra\u0107 sie na lody do Camden Cone. Wi\u0119cej znajdziecie <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/LodyNieTucza\/photos\/pcb.1831743763502509\/1831743540169198\/?type=3&amp;theater\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tu &#8211; na najlepszym fanpage&#8217;u po\u015bwi\u0119conym lodom<\/a>. Spore porcje i duuu\u017cy wyb\u00f3r smak\u00f3w.<\/p>\n<p>Ps. Obiecuj\u0119, \u017ce to koniec wynurze\u0144 na temat USA. Na razie \ud83d\ude09<\/p>\n<p>[Best_Wordpress_Gallery id=&#8221;19&#8243; gal_title=&#8221;P\u00f3\u0142nocne stany&#8221;]<\/p>\n<p>Grzegorz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czas &#8220;postawi\u0107 kropk\u0119 nad i&#8221; i opisa\u0107 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej podr\u00f3\u017cy, czyli Pensylwani\u0119, New Jersey, Vermont, New Hampshire i Maine. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":253,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podroze"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Stany. The End - Kwolki<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Stany. The End - Kwolki\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czas &#8220;postawi\u0107 kropk\u0119 nad i&#8221; i opisa\u0107 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej podr\u00f3\u017cy, czyli Pensylwani\u0119, New Jersey, Vermont, New Hampshire i Maine. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kwolki\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-22T20:00:18+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Grzegorz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/kwolki.pl\/\",\"name\":\"Kwolki\",\"description\":\"czyli dwoje i pies...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#webpage\",\"url\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246\",\"name\":\"Stany. The End - Kwolki\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-08-22T20:00:18+00:00\",\"dateModified\":\"2017-08-22T20:00:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/4a41f271d1a5a34524accd34aac59690\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/kwolki.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Stany. The End\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/4a41f271d1a5a34524accd34aac59690\",\"name\":\"Grzegorz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c2bdb347eb0544e3482fc1e1135e2fac131a970515b7007082963f95b57f0c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c2bdb347eb0544e3482fc1e1135e2fac131a970515b7007082963f95b57f0c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Grzegorz\"},\"url\":\"https:\/\/kwolki.pl\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Stany. The End - Kwolki","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Stany. The End - Kwolki","og_description":"Czas &#8220;postawi\u0107 kropk\u0119 nad i&#8221; i opisa\u0107 ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej podr\u00f3\u017cy, czyli Pensylwani\u0119, New Jersey, Vermont, New Hampshire i Maine. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246","og_site_name":"Kwolki","article_published_time":"2017-08-22T20:00:18+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Grzegorz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/#website","url":"https:\/\/kwolki.pl\/","name":"Kwolki","description":"czyli dwoje i pies...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kwolki.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#webpage","url":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246","name":"Stany. The End - Kwolki","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kwolki.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#primaryimage"},"datePublished":"2017-08-22T20:00:18+00:00","dateModified":"2017-08-22T20:00:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/4a41f271d1a5a34524accd34aac59690"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kwolki.pl\/?p=246"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/?p=246#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kwolki.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Stany. The End"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/4a41f271d1a5a34524accd34aac59690","name":"Grzegorz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kwolki.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c2bdb347eb0544e3482fc1e1135e2fac131a970515b7007082963f95b57f0c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c2bdb347eb0544e3482fc1e1135e2fac131a970515b7007082963f95b57f0c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Grzegorz"},"url":"https:\/\/kwolki.pl\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=246"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/246\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwolki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}